ناسا با راهاندازی یک آنتن رادیویی ۳۴ متری جدید در صحرای کالیفرنیا، ظرفیت شبکه ارتباطی خود با فضاپیماهای دوردست را افزایش داد؛ اقدامی که در پی افزایش تعداد مأموریتهای فضایی و رشد تقاضا برای ارتباط با ماه، مریخ و دیگر نقاط منظومه شمسی انجام شده است.
ناسا بهتازگی یک آنتن رادیویی جدید را در مجموعه «گلدستون» در کالیفرنیا به شبکه ارتباطی اعماق فضا، موسوم به Deep Space Network یا DSN، اضافه کرده است. این آنتن که Deep Space Station 23 (DSS-23) نام دارد، ۳۴ متر قطر دارد و برای برقراری ارتباط با فضاپیماهایی در فواصل بسیار دور از زمین طراحی شده است.
شبکهای برای ارتباط با فضاپیماهای دوردست
شبکه DSN یکی از مهمترین زیرساختهای ارتباطی ناساست و امکان ارسال فرمان، دریافت دادههای علمی و ردیابی فضاپیماهای دوردست را فراهم میکند. مأموریتهایی مانند Voyager 1، Voyager 2 و New Horizons
از جمله فضاپیماهایی هستند که برای ارتباط با زمین به این شبکه وابستهاند.
این شبکه در حال حاضر از سه مجموعه اصلی در کالیفرنیا، مادرید اسپانیا و کانبرا استرالیا تشکیل شده است و از بیش از ۴۰ فضاپیما در حال کاوش منظومه شمسی و فضای میانستارهای پشتیبانی میکند.
چرا ناسا به آنتنهای بیشتری نیاز دارد؟
افزایش تعداد مأموریتهای فضایی، بهویژه مأموریتهای مرتبط با ماه و برنامه آرتمیس، فشار بیشتری بر ظرفیت DSN وارد کرده است. هر فضاپیما برای ارسال دادههای علمی و دریافت فرمانهای جدید به زمان مشخصی از آنتنهای زمینی نیاز دارد و با افزایش تعداد مأموریتها، مدیریت این زمان به چالش مهمی تبدیل شده است.
آنتن جدید DSS-23 بخشی از برنامهای گسترده برای افزایش ظرفیت شبکه است. ناسا امیدوار است این توسعه بتواند زیرساخت ارتباطی مورد نیاز نسل بعدی مأموریتهای اکتشافی را فراهم کند.
پنجمین آنتن از نسل جدید
ساخت DSS-23 از فوریه ۲۰۲۰ آغاز شد. در دسامبر ۲۰۲۴، اسکلت فلزی بازتابدهنده این آنتن که حدود ۱۳۳ تن وزن داشت، روی پایه آن نصب شد و پس از آن مهندسان پنلهای آنتن و تجهیزات مربوط به دریافت و ارسال امواج رادیویی را نصب و کالیبره کردند.
DSS-23 پنجمین آنتن از مجموعه آنتنهای جدیدی است که در قالب پروژه Aperture Enhancement Project به شبکه اضافه میشوند. این پروژه از سال ۲۰۰۹ با هدف نوسازی و افزایش ظرفیت DSN آغاز شده و شامل ساخت شش آنتن چندفرکانسی ۳۴ متری است.
آغاز فعالیت عملیاتی
آنتن جدید پس از یک دوره آزمایش و ارزیابی، در ۳ اوت ۲۰۲۶ وارد مرحله عملیاتی شد. نخستین مأموریتی که توسط DSS-23 ردیابی شد، رصدخانه پرتو ایکس چاندرا (Chandra X-ray Observatory) ناسا بود.
ناسا میگوید فناوری بهکاررفته در این آنتن به آن اجازه میدهد در فرکانسهای مختلف با مأموریتهای گوناگون ارتباط برقرار کند. این ویژگی، انعطافپذیری شبکه را افزایش داده و امکان پشتیبانی بهتر از مأموریتهای آینده را فراهم میکند.
میراثی بیش از ۶۰ ساله
شبکه ارتباطی اعماق فضا بیش از شش دهه است که بهطور مستمر در خدمت مأموریتهای فضایی ناسا قرار دارد. این شبکه در مأموریتهای تاریخی، از جمله برنامه آپولو، نیز نقش مهمی داشته و ارتباط میان زمین و فضاپیماهای ناسا را برقرار کرده است.
با توسعه مأموریتهای آینده در ماه، مریخ و بخشهای دورتر منظومه شمسی، اهمیت این زیرساخت ارتباطی بیش از گذشته خواهد شد. ناسا با توسعه DSN تلاش میکند اطمینان حاصل کند که فضاپیماهای بیشتری بتوانند دادههای علمی خود را به زمین ارسال کنند و فرمانهای لازم را از مراکز کنترل دریافت کنند.
منبع: Space.com، NASA/JPL