نزدیک به سه دهه از آغاز فعالیت مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی ـ نجومی میگذرد؛ مرکزی که با حمایت دفتر حضرت آیتالله العظمی سیستانی (دام ظله) فعالیت خود را آغاز کرد و امروز در کنار پژوهش، آموزش و ترویج دانش نجوم، یکی از مهمترین مراکز تخصصی حوزوی در این عرصه به شمار میآید. همزمان با آغاز پذیرش ششمین دوره سطح سه رشته «فقه و اصول» با گرایش «فقه و هیئت»، فرصت مناسبی فراهم شد تا درباره جایگاه این مرکز، ارتباط آن با مرکز تخصصی نجوم و چشمانداز آینده آن با مهندس محمدصالح نجف، مدیر مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی ـ نجومی، گفتوگو کنیم.
مهندس نجف با اشاره به سابقه فعالیت مرکز، اظهار داشت: مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی ـ نجومی با هدف پاسخگویی به نیازهای علمی حوزههای علمیه در عرصه نجوم و هیئت تأسیس شد. در زمان شکلگیری این مجموعه، احساس میشد که بسیاری از مسائل فقهی و علمی نیازمند پشتوانهای پژوهشی و تخصصی هستند؛ از همین رو، این مرکز فعالیت خود را با رویکرد پژوهش، آموزش و ترویج آغاز کرد و امروز پس از سالها فعالیت، این سه محور همچنان مأموریت اصلی مرکز را تشکیل میدهد.
وی افزود: از نخستین روزهای فعالیت، تلاش شد ظرفیت استادان حوزه و دانشگاه در کنار یکدیگر قرار گیرد تا پژوهشهای نجومی با نگاه دینی و اجتهادی دنبال شود. حاصل این رویکرد، اجرای طرحهای پژوهشی، برگزاری دورههای آموزشی، تولید آثار علمی، پاسخگویی به پرسشهای تخصصی و مشارکت در موضوعات کاربردی مانند رؤیت هلال، اوقات شرعی، قبلهشناسی و تقویم بوده است.
مدیر مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی ـ نجومی با بیان اینکه توسعه آموزشهای تخصصی یکی از ضرورتهای فعالیت مرکز بود، گفت: تجربه سالهای نخست نشان داد که پژوهش بدون تربیت نیروی انسانی متخصص، استمرار نخواهد داشت. از همین رو، راهاندازی یک مجموعه آموزشی تخصصی در دستور کار قرار گرفت و «مرکز تخصصی نجوم» به عنوان بازوی آموزشی مرکز مطالعات شکل گرفت تا آموزشهای هدفمند و نظاممند را برای طلاب و پژوهشگران ارائه کند.
وی با تأکید بر اینکه مرکز تخصصی نجوم یک مجموعه مستقل از نظر مأموریت اجرایی، اما وابسته به مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی ـ نجومی است، افزود: سیاستگذاریهای علمی، برنامههای کلان پژوهشی و راهبردهای آموزشی در مرکز مطالعات طراحی میشود و مرکز تخصصی نجوم این سیاستها را در قالب دورههای آموزشی، پژوهشهای دانشپژوهی و تربیت نیروی انسانی دنبال میکند. به بیان دیگر، اگر مرکز مطالعات اتاق فکر و مرجع پژوهشی مجموعه باشد، مرکز تخصصی نجوم بازوی آموزشی و تربیت پژوهشگر آن است.
نجف ادامه داد: یکی از مهمترین دستاوردهای این ساختار، ایجاد پیوند میان پژوهش و آموزش بوده است. بسیاری از پژوهشهایی که در مرکز مطالعات انجام میشود، در قالب سرفصلهای آموزشی وارد مرکز تخصصی نجوم میشود و از سوی دیگر، پایاننامهها و تحقیقات دانشپژوهان نیز به غنای پژوهشهای مرکز مطالعات کمک میکند. این ارتباط دوسویه سبب شده است آموزش و پژوهش در کنار یکدیگر رشد کنند.
وی با اشاره به فعالیتهای مرکز تخصصی نجوم اظهار داشت: برگزاری دورههای آموزشی عمومی و تخصصی، دورههای سطح سه حوزه با گرایش «فقه و هیئت»، آموزشهای رصدی، کارگاههای علمی، نشستهای تخصصی و حمایت از فعالیتهای پژوهشی، بخشی از برنامههایی است که توسط این مرکز اجرا میشود. در واقع، مرکز تخصصی نجوم حلقه اتصال میان آموزش، پژوهش و فعالیتهای عملی در حوزه نجوم است.
مدیر مرکز مطالعات و پژوهشهای فلکی ـ نجومی با اشاره به آغاز ششمین دوره سطح سه «فقه و هیئت» گفت: این دوره حاصل تجربه سالها فعالیت آموزشی و پژوهشی مجموعه است. در هر دوره تلاش شده است با استفاده از بازخورد استادان و دانشپژوهان، محتوای آموزشی ارتقا یابد و متناسب با نیازهای جدید حوزه، برنامهها بهروز شود. اکنون نیز ششمین دوره با بهرهگیری از این تجربیات برگزار میشود.
وی یکی از ویژگیهای این دوره را تلفیق آموزش نظری و تجربه عملی دانست و افزود: آشنایی با تجهیزات رصدی، حضور در برنامههای استهلال، انجام فعالیتهای پژوهشی، نگارش مقاله و پایاننامه و بهرهگیری از استادان متخصص، بخشی از فرآیندی است که دانشپژوهان در طول دوره تجربه میکنند. هدف این نیست که صرفاً مدرکی اعطا شود؛ بلکه تلاش میشود پژوهشگرانی تربیت شوند که بتوانند در آینده به عنوان مدرس، محقق و کارشناس در حوزه نجوم و فقه فعالیت کنند.
نجف با تأکید بر اینکه مرکز مطالعات صرفاً به آموزش محدود نمیشود، خاطرنشان کرد: آینده این مجموعه در گسترش پژوهشهای کاربردی، توسعه همکاریهای علمی با مراکز حوزوی و دانشگاهی، تولید منابع علمی و تقویت مرجعیت علمی در حوزه نجوم و علوم اسلامی ترسیم شده است. ما معتقدیم حوزههای علمیه در دهههای آینده بیش از گذشته به متخصصانی نیاز خواهند داشت که بتوانند میان علوم اسلامی و دانشهای نوین ارتباط برقرار کنند و مرکز تخصصی نجوم در همین مسیر گام برمیدارد.
وی در پایان با دعوت از طلاب علاقهمند برای حضور در ششمین دوره سطح سه «فقه و هیئت» گفت: این دوره فرصتی برای ورود به یکی از مهمترین حوزههای میانرشتهای علوم اسلامی است. امیدواریم با حضور استعدادهای جوان، بتوانیم نسل جدیدی از پژوهشگران را تربیت کنیم که در آینده پاسخگوی نیازهای علمی و فقهی جامعه باشند.
قابل ذکر است که ثبت نام ششمین دروه سطح 3 حوزه در رشته فقه و اصول با گرایش فقه و هیئت آغاز شده است و علاقه مندان می توانند با مراجعه به نشانی
https://paziresh.ismc.ir/
اقدام به ثبت نام نمايند.
--- بیشتر بخوانید: ---
شرایط پذیرش داوطلبان ششمین دوره سطح سه «فقه و هیئت» اعلام شد
پذیرش ششمین دوره سطح سه «فقه و هیئت» در مرکز تخصصی نجوم آغاز شد