تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا یک جمع ستاره ای آفرینش کیهانی را در تصویر جدیدی آشکار شده است.
تلسکوپ فضایی جیمز وب ستارههای فراوانی را که پیشتر پشت ابرهای غبار پنهان بودند، در زادگاهی ستارهای به نام ان جی سی7129 (NGC 7129) آشکارکرده است. این ناحیه آفرینش کیهانی حدود ۳٬۳۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.
ستارههاچرخهی حیاتی دارند که با تولدشان در ابرهای مولکولی آغاز میشود،یعنی نواحی سرد و متراکمی از غبار و گاز به همین دلیل دیدن ستارههای جوان برای بسیاری از تلسکوپها بهویژه آنهایی که قادر به ثبت نور فروسرخ نیستند اغلب ناممکن است. اما وب حساسیت فروسرخ بسیار بالایی دارد و به اخترشناسان اجازه میدهد از میان این غبار نگاه کنند و آغاز چرخهی حیات ستاره را بررسی کنند.
ستارههای این خوشه در مراحل مختلف رشد قرار دارند، چون ستارههای پرجرمتر سریعتر شکل میگیرند و تکامل مییابند. پرجرمترین و بالغترین ستارهی این ناحیه، ستارهی مرکزیِ پرنور LkHα 234 است . این ستاره که برجستهترین الگوی پراش تصویر را دارد، ستارهای پیشدنبالهی اصلی با جرمی حدود ۵ تا ۸ برابر جرم خورشید است. ستارههای پیشدنبالهی اصلی مانند این بیشتر جمع آوری جرم را به پایان رساندهاند و زیر نیروی گرانش در حال انقباضاند که باعث افزایش دمایشان میشود. در آینده این ستاره مانند خورشید ما هیدروژن خود را همجوشی خواهد کرد.
حفرهی سمت چپ آن که به رنگ طلایی دیده میشود و حدود ۳٫۵ سال نوری گسترده است، بزرگترین نمود تأثیر ستارهی مرکزی است. جریانهای خروجیِ ازمرحل پیشین زندگی این ستاره، ابر مولکولی متراکم هیدروژن را میشکافند. هم این جریانهای خروجی و هم نور ستاره، گاز را پرانرژی میکنند و باعث درخشش آن میشوند. اگرچه بخش زیادی از این گاز هیدروژن به بیرون رانده میشود، مقدار زیادی از آن نیز فشرده میشود و شرایط شکلگیری ستارههای بیشتر را فراهم میکند.
تعدادی از این ستارهها درون حفره دیده میشوند. چندتایی از آنها نیز پیشدنبالهی اصلیاند و باد ستارهای تولید میکنند. امواج کمانیِ مجاور یعنی گاز فشردهی خمیدهای که نزدیک ستارهها دیده میشود، زمانی پدید میآیند که این بادها به گاز پرانرژی فشار میآورند و حفرههای کوچکتر خود را میسازند.
ستارهی مرکزی و ستارههای درون آن درکنارهم لبهی تیزی را در بالای حفرهی طلایی ایجاد میکنند. نور آنها محیطی داغ میسازدکه به گازمولکولیِ سردترومتراکمتربیرون حفره فشارمیآوردومرزی به نام «ناحیهی تفکیک نوری» (photodissociation region) پدید میآورد. در این ناحیه، مولکولهای هیدروژن به اتم تجزیه میشوند. این مجموعهی ستارهای با اثرگذاری بر دما و شیمی ناحیه، نشان میدهد این ابرهای مولکولی طی میلیونها سال چگونه بهتدریج فرسوده خواهند شد.
ناحیهی سمت راستِ ستارهی مرکزی، داستانی متفاوت اما به همان اندازه پرآشوب را روایت میکند. این مادهی تودهای که به رنگ سرخ نشان داده شده، اجرامی بسیار جوانتر از اجرام سمت چپ را پنهان کرده است: یعنی پیشستارهها. مرحلهی پیشستاره پیش از مرحلهی پیشدنبالهی اصلی است و پس از آن رخ میدهد که ابرهای مولکولی گاز و غبار در ابتدا فشرده و تکهتکه میشوند. با انباشته شدن ماده و افزایش جرم پیشستارهها، آنها جریانهای خروجی از مواد فوقالعاده داغ پرتاب میکنند. این جریانها با مادهی خاکستری متراکم و نیمهشفافی که پیشستارهها در آن پیچیده شدهاند ضربه هایی را ایجاد میکنند که باعث ایجادظاهری بافتدارمی شوند.
درخشش سرخ نیز نتیجهی همین برهمکنش است. جریانهای خروجیِ متعدد از ستارههای متعدد،از دید ما روی هم میافتند و منظره را آشفته نشان میدهند.
منبع: science.nasa.gov