تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن که در ابتدا قرار بود یک مأموریت اصلی پنجساله و پس از آن یک مأموریت تمدیدی پنجساله داشته باشد، اکنون بیش از دو دهه فعالیت خواهد کرد.
تلسکوپ فضایی تازهپرتابشده «نانسی گریس رومن» ناسا، به لطف استفاده بهینه از سوخت در مسیر رسیدن به مدار نهاییاش، قرار است عمر خود را افزایش دهد و ظرفیت خود را برای انجام اکتشافات علمی دو برابر کند.
جیمی دان، مدیر مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا، در بیانیهای گفت: «در نتیجهٔ برنامهریزی فوقالعاده دقیق تیم دینامیک مداری ما، اجرای درخشان تیم عملیات و پرتاب دقیق توسط اسپیسایکس، رومن برای دستکم ۲۲ سال عملیات علمی بالقوه سوخت دارد.»
این تلسکوپ فضایی که در ۳۰ اوت با مأموریتی برای اندازهگیری انرژی تاریک و جستوجوی سیارات فراخورشیدی از کیپ کاناورال پرتاب شد، به سمت نقطهٔ لاگرانژی L2 در حرکت است. در آنجا، در کنار تلسکوپ فضایی جیمز وب و دیگر تلسکوپها، در سمت مقابل زمین نسبت به خورشید قرار خواهد گرفت. مأموریت اصلی آن پنج سال طول خواهد کشید و دانشمندان امیدوار بودند در صورت تأمین بودجه، پنج سال دیگر نیز به آن اضافه شود. اما اکنون این مأموریت تمدیدی بالقوه میتواند بسیار طولانیتر ادامه پیدا کند و همهٔ اینها به لطف آن است که جرم فضاپیما کمتر از مقداری شده که طراحی اولیه پیشبینی کرده بود.
در آغاز فرایند طراحی رومن، ظرفیت سوخت بهگونهای انتخاب شد که امکان جرم حداکثری ۹٬۸۰۰ کیلوگرم را داشته باشد، اما فضاپیمای نهایی با جرم ۸۰۶۵ کیلوگرم سبکتر از این مقدار از آب درآمد. و چون سبکتر بود، جرم اضافیِ در دسترس میتوانست برای سوخت بیشتر استفاده شود.
آلیسون رائو، که مسئولیت سیستمهای پیشرانش رومن در گادرد ناسا را بر عهده دارد، در این بیانیه گفت: «جرم یک فضاپیما در طول فرآیند طراحی و ساخت تغییر میکند، بنابراین ما پیشران را بر اساس یک مقدار حداکثری تعیینشده پایهگذاری میکنیم تا دچار کمبود نشویم. ما همچنین در طول یکپارچهسازی و آزمایش، پیشران مورد نیاز را بر اساس جرم واقعی پیگیری میکنیم تا مطمئن شویم فضای مانور داریم. از آنجا که [جرم] رومن کمتر از بودجهبندی ما بود، توانستیم مخازن پیشران را تا ظرفیت کاملشان پر کنیم، نه اینکه فقط به اندازه نیاز برای الزام ماموریت۱۰ ساله پر کنیم.»
سوخت اضافی که پیش از پرتاب در تلسکوپ بارگیری شد، به این معنا بود که سوخت کافی برای دستکم یک مأموریت ۱۴ ساله باشد. یک روز پس از پرتاب، تلسکوپ فضایی مجبور شد موتور خود را به مدت سه دقیقه روشن کند تا آن را به مسیری هدایت کند تا به نقطه لاگرانژ2 برسد. این مانور موتور دقیقتر و در نتیجه کارآمدتر از چیزی بود که هر کسی میتوانست امیدوار باشد و رومن را با دقت ۹۹ درصدی در مسیر لاگرانژ2 قرار داد. در این فرایند، تنها ۱۸ کیلوگرم سوخت مصرف شد؛ مقداری که کمتر از ۱۰ درصدِ ۲۰۰ کیلوگرم سوختی بود که برای این مانور در نظر گرفته شده بود. تصور میشود این امر چهار سال دیگر به طول عمر رومن افزوده و مجموع آن را به ۱۸ سال رسانده باشد.
یک امتیاز دیگر هم وجود دارد. دقتی که مانور موتور در ۳۱ اوت با آن انجام شد به این معناست که اصلاح مسیر دوم، که برای قرار دادن رومن در مدار خود در اوایل ماه دسامبر موردنیاز است، اکنون نیز به سوخت بسیار کمتری نیاز خواهد داشت. این موضوع چهار سال دیگر نیز به طول عمر عملیاتی رومن اضافه خواهد کرد، به شرط آنکه مشکلی برای تلسکوپ پیش نیاید. هنگامی که رومن در مدار لاگرانژ2 قرار بگیرد، برای حفظ موقعیت مداری مانورهای کوچک، هر ۲۸ روز یکبارانجام می شود، و سوخت موردنیاز برای این مانورها ناچیز است.
در مجموع، این رصدخانه میتواند دستکم طی ۲۲ سال آینده به کاوش در کیهان و انجام کشفهای علمی شگفتانگیز ادامه دهد و فعالیت آن را حداقل تا سال ۲۰۴۸ ادامه دهد. در دو یا سه دههٔ آینده، اخبار زیادی دربارهٔ تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن خواهیم شنید.
منبع: space.com/news